6306 Sayılı Kanun Uyarınca Riskli Yapı Tespiti Sürecine İlişkin Bilgilendirme Ve Muhtarlıklarda İlan Edildi.
30 Ocak 2025
6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun 31.05.2012 tarih ve 28309 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak tüm yurdumuzda yürürlüğe girmiştir.
Kanun’un amacı: Afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir.
Kanun’un 3. Maddesinde: “Riskli yapıların tespiti, Başkanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır.” Amir hükmü ile riskli yapı tespitinin ne şekilde gerçekleştirileceği hükme bağlamıştır.
İlimizde Başkanlığımızca lisanslandırılan riskli yapı tespiti yapmaya yetkili kurum ve kuruluşların listesi Bakanlığımız https://altyapi.csb.gov.tr/riskli-yapi-tespiti-ile-ilgili-kuruluslar resmi web sitesinden öğrenilebilmektedir.
Riskli yapı ise: “Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıyı veya yapıları” ifade etmek suretiyle 634 sayılı Kanun uyarınca yapı maliki olan her bir vatandaşımız tarafından yukarıda belirtilen fıkralar uyarınca maliki bulundukları binaların riskli yapı tespitini yaptırılarak olası bir depremde yıkılma veya ağır hasar görme riski bulunup bulunmadığını tespit etme imkânı mevcuttur.
Riskli olarak tespit edilen ve riskliliği kesinleşen yapıların ise ilgili İdaresince belirtilen ve 90 günden fazla olmayan bir süre içerisinde tahliyesi ve yıkılması zorunlu olup belirtilen sürenin sonunda elektrik, su ve doğalgaz gibi her türlü hizmetlerinin durdurulacağı, yapının maliklerce yıkılmaması durumunda ise İdaresince yıktırılacağı ve riskli yapı tespiti işleminin geri alınmasının mümkün olmadığı Kanun’un amir hükmü olup Vatandaşlarımızın riskli yapı tespit sürecini bu hükümler dikkate alınarak planlaması önem arz etmektedir.
Diğer taraftan Kanun kapsamında vatandaşlarımızın bireysel olarak riskli yapı tespiti yaptırarak sağlıklı ve güvenli yapılara kavuşmasını teminen çeşitli teşvikler de sunmuştur.
Bu bağlamda Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinde detayları belirtildiği şekilde aşağıda belirtilen hususlarda çeşitli muafiyet ve teşvikler bulunmaktadır:
- Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye veya yıkım tarihinden itibaren Başkanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılmaktadır. Yardım süresi riskli alan dışındaki riskli yapılarda 18 aydır. Erzincan İlimizde aylık kira yardımı 4.500,00-TL olarak belirlenmiştir.
- Kanun kapsamında, gerçek veya tüzel kişilerin bankalardan kullanacağı kredilere; Cumhurbaşkanınca belirlenen oranlarda Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından karşılanmak üzere faiz desteği verilmektedir. Güncel faiz oranları için Bankalar ile irtibata geçilmesi önem arz etmektedir.
- Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından aynı kişiye hem kira yardımı ve hem de faiz desteği yapılamaz. Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamaz.
- Riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, fonksiyon değişikliğine bakılmaksızın mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için belediyelerce harç ve ücret alınmaz.
- 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesi uyarınca alınan noter harçlarına dair muafiyet uygulanmaktadır.
- 492 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca alınan tapu ve kadastro harçlarından muafiyet uygulanmaktadır.
- 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 79 uncu, mükerrer 79 uncu, 80 inci ve ek 1 inci maddeleri uyarınca belediyelerce alınan harçlardan muafiyet uygulanmaktadır.
- 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca damga vergisine tâbi kâğıtlar sebebiyle alınan damga vergisinden muafiyet uygulanmaktadır.
- 8/6/1959 tarihli ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu uyarınca alınan veraset ve intikal vergisinden muafiyet uygulanmaktadır.
- Kullandırılacak kredilerden dolayı lehe alınacak paralar sebebiyle 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu uyarınca alınması gereken banka ve sigorta muameleleri vergisinden muafiyet uygulanmaktadır.
- Kurum ve kuruluşlarca döner sermaye ücreti adı altında alınan bütün ücretler ile riskli olarak tespit edilen yapı ile bu yapının yerine yapılacak yeni yapıya ilişkin olarak belediye meclisi kararı ile belirlenen ve alınan her türlü ücretten muafiyet uygulanmaktadır.
- Bu Kanun kapsamındaki taşınmazların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemleri ile bu Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların malik, işi yüklenen müteahhit ve en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak riskli yapıyı kullanan gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerine ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemlerinden vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanmaktadır.
- Bu Kanun kapsamındaki bir yapıdan dolayı, bu Kanun kapsamındaki parsellerde veya alanlarda veya söz konusu parsel ve alanların dışındaki parsellerde yeni bir yapı yapılması ya da mevcut bir yapının satın alınması veya ipotek tesis edilmesi işlemlerinden vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanmaktadır.
- Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların işi yüklenen müteahhit, Bakanlık, Başkanlık, TOKİ, İller Bankası Anonim Şirketi, İdare ve bunların iştirakleri ile Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları (GYO) tarafından gerçekleştirilecek ilk satışı, devri, tescili ve ipotek tesis edilmesi işlemlerinden vergi, harç ve ücret muafiyetleri uygulanmaktadır.
Kentsel Dönüşüm kapsamında bireysel olarak Vatandaşlarımızın yapılarının olası bir depremde risk durumunu tespit edebilmelerini teminen Müdürlüğümüz yazısının İlimiz sınırlarında bulunan tüm muhtarlıklarda süresiz olarak ve herkesin erişim sağlayacağı bir şekilde ilan edilmesi, vatandaşlarımızın konu hakkında bilgilendirilmesi, ayrıntılı bilgi talep edenlerin ise Müdürlüğümüze yönlendirilmesi bildirilmiştir.