Arama yapınız..
Projelerimiz 
Bağlantılar 
TR 
Takip Et
5543 Sayılı İskan Kanunu
5543 Sayılı İskan Kanunu
Resmi Gazete Tarihi : 26.09.2006
Resmi Gazete No : 26301
İSKAN KANUNU
Kanun No : 5543
Kabul Tarihi: 19.09.2006
BİRİNCİ BÖLÜM
Ama?, Kapsam ve Tanımlar
Ama?
MADDE 1 ? (1) Bu Kanunun amacı; gö?menlerin, gö?ebelerin, yerleri kamulaştırılanlar ile mill? güvenlik nedeniyle yapılacak isk?n ?alışmalarını, köylerde fiziksel yerleşimin düzenlenmesine ilişkin uygulamaya esas şartları ve alınacak tedbirleri, isk?n edilenlerin hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 ? (1) Bu Kanun; yurt dışından gelen gö?menlerin, yerleri kamulaştırılanların, gö?ebelerin ve mill? güvenlik nedeniyle yerlerinin değiştirilmesine karar verilenlerin isk?nı ile köylerin toplulaştırılmasına ve fiziksel yerleşimin düzenlenmesine ilişkin uygulamaya esas alınacak tedbirlere dair hükümleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 3 ? (1) Bu Kanuna göre;
a) Tarımsal isk?n: Bir aileye projesinde öngörülen miktarda tarım arazisi, işletme binası, konut, irat hayvanı, ara?, gere?, tezgah ve kredilerden bir veya birka?ının verilmesiyle yapılan isk?ndır.
b) Tarım dışı isk?n: Bir aileye projesinde öngörülen miktarda arsa, konut, ara?, gere?, tezgah ve kredilerden bir veya birka?ının verilmesiyle yapılan isk?ndır.
c) Fiziksel yerleşim: Bir aileye, yerleşim yerinin elverişsizliği nedeniyle köylerin nakledilmesi veya dağınık yerleşim birimleri ve afet sonucu par?alanmış köylerin toplulaştırılması amacıyla veya köy gelişme alanından ihtiya?lılara yapılacak arsa satışından sonra Bakanlık?a belirlenecek kredi miktarı üzerinden verilecek kredi desteğiyle yapılan isk?ndır.
?) Gö?ebe: Yerleşik tarımsal faaliyetler dışında kalmış, sabit ve daimi bir konuta bağlı olmadan ge?imlerini gö?er hayvancılıkla sağlayan, tabiat ve iklim şartlarına göre yurt i?inde yaylak ve kışlaklar arasında gö?en, bu hayat tarzını kadimden beri sürdüren, aralarında hısımlık ilişkileri bulunan ve hayvancılık faaliyetlerini bir grup halinde yürüten Türk vatandaşlarıdır.
d) Gö?men: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye'ye gelip bu Kanun gereğince kabul olunanlardır.
e) Serbest gö?men: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye'ye gelip, Devlet eliyle isk?n edilmelerini istememek şartıyla yurda kabul edilenlerdir.
f) İsk?nlı gö?men: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, özel kanunlarla yurt dışından getirilen ve bu Kanun hükümlerine göre taşınmaz mal verilerek isk?nları sağlananlardır.
g) Münferit gö?men: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yurdumuza yerleşmek amacıyla bir aile olarak gelenlerdir.
ğ) Toplu gö?men: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, iki ülke arasında yapılan anlaşmaya göre yurdumuza yerleşmek amacıyla toplu olarak gelen ailelerdir.
h) Bakan: Bayındırlık ve İsk?n Bakanıdır.
ı) Bakanlık: Bayındırlık ve İsk?n Bakanlığıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Gö?menlerin Kabulü
Gö?men olarak kabul edilmeyecekler
MADDE 4 ? (1) Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olmayan yabancılar ile Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı bulunup da sınır dışı edilenler ve güvenlik bakımından Türkiye'ye gelmeleri uygun görülmeyenler gö?men olarak kabul edilmezler.
Münferit gö?men kabulü
MADDE 5 ? (1) Türkiye'de yerleşmek isteyen Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı bulunan kimselerden, Türk uyruklu ve Türkiye'deki birinci veya ikinci derecede bir yakını tarafından referans verilen veya bulundukları ülkedeki konsolosluk temsilciliklerimize bizzat müracaat eden ve bu Kanun hükümlerine göre Dışişleri ve İ?işleri bakanlıklarınca yapılacak incelemelerden sonra uygun görülerek serbest gö?men vizesi alanlar, Hükümetten hi?bir isk?n yardımı istememeleri şartıyla İ?işleri Bakanlığınca serbest gö?men olarak kabul edilirler.
(2) Bu yolla geleceklerin pasaportlarına gerekli a?ıklama yazılır ve haklarında 8 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Toplu gö?men kabulü
MADDE 6 ? (1) Yabancı ülkelerle yapılan anlaşmalar gereğince Türkiye'ye gelmek isteyen Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı kimseler, anlaşma hükümlerine göre ve Dışişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca verilecek karar uyarınca İ?işleri Bakanlığınca serbest gö?men olarak kabul olunurlar.
(2) Bunlar hakkında 8 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Türk soyundan olmanın ve Türk kültürüne bağlılığın tayin ve tespiti
MADDE 7 ? (1) Gö?men olarak kabul edilecekler bakımından Türk soyundan olmanın ve Türk kültürüne bağlılığın tayin ve tespiti, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Dışişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile yapılır.
Ge?ici barındırma, gö?men belgesi verilmesi ve vatandaşlığa kabul
MADDE 8 ? (1) 5 inci ve 6 ncı maddeler uyarınca yurda toplu olarak kabul olunan gö?menler, sınırlarımızdan girdikten sonra giriş noktalarındaki gö?men kabul merkezlerinde sağlık, gümrük, idari ve nakil işlemleri tamamlanıncaya kadar misafir edilirler. Bu süre i?inde bakım, beslenme ve barınma ihtiya?ları Kızılay Derneğinin de yardımlarıyla Bakanlık?a karşılıksız sağlanır.
(2) Bu giderler i?in Maliye Bakanlığınca ivedilikle ödenek aktarılır.
(3) Özel kanunlarla yurdumuza getirilen isk?nlı gö?menler, sınırlarımızdan yurda girdikten sonra ge?ici veya kesin isk?nları i?in belirlenen yerlerin, serbest gö?menler ise yerleştikleri yerlerin en büyük mülki amirine müracaatla kendileri ve aile fertleri i?in "Vatandaşlığa Girme Beyannamesi"ni imzalayarak "Gö?men Belgesi" almaya mecburdur. Gö?men Belgesi, iki yıl i?in ge?erli olup, ge?ici kimlik belgesi olarak kullanılır. Bu belgede, gö?menin bu Kanunun hangi maddesi uyarınca yurda kabul edildiği belirtilir.
(4) Gö?men olarak kabul edilenler, gerekli işlemlerin ilgili kuruluşlarca tamamlanmasından sonra Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlığa alınırlar. Kü?ükler; baba ve analarına, baba veya anaları yoksa kan ve kayın hısımlarına bağlı tutulurlar. Kimsesiz gelen kü?ükler, yaşlarına bakılmaksızın vatandaşlığa alınırlar.
(5) 4 üncü maddede sayılan engellerden herhangi birini taşıdığı yurda girdikten sonra tespit edilen şahısların, gö?menlik işlemleri iptal edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İsk?n Esasları
İsk?n yardımları
MADDE 9 ? (1) Gö?men, gö?ebe, yerleri kamulaştırılanlar ve mill? güvenlik nedeniyle yerlerinin değiştirilmesine karar verilenlerin isk?nı; şehir, kasaba ve köylerde, Bakanlık?a hazırlanacak plan ve projesine uygun olarak;
a) Öncelikle konut ve arsası,
b) Esnaf, sanatk?r ve tüccarlara, ge?imlerini sağlayacak işyeri ve arsası ile işletme kredisi,
c) Çift?ilere tarımsal projesinde öngörülen arazi, gerekli tarımsal girdiler, tarımsal yapılar veya arsası ile ayn? ve nakd? işletme ve donatım kredileri,
?) Hak sahiplerinin talepleri halinde, konut, işyeri ve tarım arazisi kendileri tarafından bulunarak teklif edilmesi ve Bakanlık?a uygun görülmesi halinde toplu veya münferit olarak ailelere isk?n kredileri,
verilmek suretiyle bu Kanun hükümlerine göre bor?landırma yoluyla yapılır.
(2) Tarımsal isk?n projesinde öngörülen yıllık işletme ve donatım kredilerini, tarım arazilerinin devrinden sonraki iki yıl i?inde istemeyen ailelere bu krediler kullandırılmaz.
(3) Bu Kanun uyarınca yurda kabul edilen gö?menlerin, gümrükten muaf kullanılmış eşyalarıyla birlikte sınırlarımızdan girişlerinden itibaren; yerleri kamulaştırılanlarla, mill? güvenlik nedeniyle isk?n edilenlere ve gö?ebelere yeni isk?n alanına nakledilmeye başladıkları tarihten itibaren barındırma, yiyecek, yakacak ve tedavi yardımları ile bunlardan muhta? durumda olanlara bir defaya mahsus olmak üzere giyecek yardımları ve ayrıca yerleri kamulaştırılanlara ge?ici isk?n i?in karşılıksız yardımlar yönetmelikte belirtilen süre, miktar ve şartlara göre yapılır.
(4) Yukarıda sayılanların yeni isk?n alanına nakilleri, hazırlanacak nakil projesine göre Devlet tarafından karşılıksız olarak sağlanır.
İsk?nlı gö?menlerin isk?nı
MADDE 10 ? (1) Yurda kabul edilen isk?nlı gö?menler, şartların elverdiği yerlerde Bakanlık?a bu Kanun hükümlerine göre isk?n olunurlar. Ancak, Türkiye'ye geldikleri tarihten itibaren iki yıl i?inde isk?nını istemeyen gö?menler, Bakanlık?a isk?n edilemezler ve yapılmakta olan karşılıksız yardımlar kesilir.
Gö?ebelerin isk?nı
MADDE 11 ? (1) Gö?ebeler, İ?işleri Bakanlığı ile gerektiğinde diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının da görüşleri alınmak suretiyle Bakanlık?a uygun görülecek yerlere bu Kanun hükümlerine göre isk?n edilirler. Ancak, isk?n duyurusu tarihinin bitiminden sonra yüzseksen gün i?inde müracaat etmeyen aileler isk?n edilemezler.
Yerleri kamulaştırılanların isk?nı
MADDE 12 ? (1) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak baraj, baraj mücavir alanı, koruma alanı, havaalanı, karayolu, demiryolu, fabrika, ekonomi ve savunma ile ilgili diğer tesislerin inşası, tarih ve tabiat kıymetlerinin korunması gibi ama?lar i?in veya özel kanunların uygulanması sebebiyle;
a) Taşınmaz mallarının kısmen veya tamamen kamulaştırılması sonucu yerlerini terk etmek zorunda kalan aileler,
b) Yapılan isk?n planlama etütlerinin başladığı takvim yılı başlangıcından en az ü? yıl önce kamulaştırma sahasında yerleşmiş olup da taşınmaz malı olmayan aileler,
talep ettikleri takdirde Bakanlık?a gösterilecek yerlerde bu Kanun hükümlerine göre isk?n edilirler.
(2) Ancak, isk?n planlama etütlerinin başladığı tarihten önce yerini terk etmiş olup kamulaştırılacak taşınmaz malı bulunan aileler isk?n edilmezler. Bu tarihten geriye doğru ü? yıl i?erisinde, taşınmaz mallarını zorunlu hal olmadan ellerinden ?ıkaran ve yerine eşdeğerde veya daha fazla değerde taşınmaz mal almayan aileler yerlerini terk etmemiş olsalar dahi isk?n edilmezler. Zorunlu haller yönetmelikle belirlenir.
(3) Kamu kurum ve kuruluşlarınca kamulaştırılan alanlarda yerleşik olan ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerden Devlet eliyle başka yerde isk?nını istemeyenler, yazılı başvuruları üzerine, ilgili valiliğin teklifi ve İ?işleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmak şartıyla Bakanlık?a kendi köy hudutları i?inde gösterilecek bir yerde isk?n edilebilirler.
(4) Bu madde kapsamına giren ve Devlet eliyle isk?nlarını isteyen ailelerden; isk?n duyurusu tarihinin bitiminden sonra doksan gün i?inde müracaat etmeyenler ile aldıkları veya alacakları kamulaştırma bedelinin, Bakanlık?a belirlenen miktarını; kamulaştırma bedelinin Bakanlık?a belirlenen miktardan az olması halinde ise kamulaştırma ve tezyidi bedellerinin tamamını, Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırmayı taahhüt etmeyenler isk?n edilmezler.
Mill? güvenlik nedeniyle isk?n
MADDE 13 ? (1) Mill? güvenlik nedeniyle isk?n edilecek yerleşim ünitelerinde yaşayan ailelerin isk?nı, Milli Güvenlik Kurulunun önerileri doğrultusunda Bakanlar Kurulunca alınacak kararda belirtilecek şekil ve şartlar ?er?evesinde bu Kanun hükümlerine göre yapılır. ( Anayasa Mahkemesinin 25/12/2008 tarih ve 27091 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan gerek?eli kararı doğrultusunda iptal edilmiştir.)
Gösterilen yerde isk?nı kabul etmeyenler
MADDE 14 ? (1) 10, 11, 12 ve 13 üncü maddeler kapsamına giren hak sahibi ailelerin, Bakanlığın gösterdiği yerlerde isk?n edilmeyi kabul etmemeleri halinde hak sahiplilik durumları Mahalli İsk?n Komisyonunca iptal edilir. Bu durumdaki aileler ikinci bir isk?n talebinde bulunamazlar.
İsk?n duyurusu
MADDE 15 ? (1) 11, 12 ve 13 üncü maddeler uyarınca isk?n edileceklere, isk?n şekli ve şartları bağlı bulundukları köy, kasaba veya il?e merkezlerinde duyurulur. İsk?n duyurusu ve bu duyuru üzerine yapılacak müracaatların us?l ve esasları yönetmelikle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Fiziksel Yerleşim Düzenlenmesi
Fiziksel yerleşim
MADDE 16 ? (1) Kırsal alanda fiziksel yerleşimin düzenlenmesi amacıyla;
a) Yerleşim yerinin elverişsizliği sebebiyle yerinde kalkındırılmasına imk?n olmayan köyler ile altyapı hizmetlerinin pahalıya mal olacağı tespit edilen yerleşim birimlerinin daha elverişli bir yerleşim yerine nakledilmesi,
b) Birden fazla istekli köy veya bir köy hudutları i?inde kalan mahalle, kom, mezra ve benzeri dağınık yerleşim ünitelerinin mevcut yerleşim ünitelerinden birinde veya yeni bir yerleşim yerinde toplulaştırılması,
c) Afet nedeniyle par?alanmış köylerde, afete maruz kalmayan ailelerin talepleri halinde yeni yerleşim yerine ekleme yapılması,
?) Nakli, toplulaştırılması ve fiziksel yerleşim iyileştirilmesi yapılacak köylerin imar planlarının yapılması, onaylanması ve bu planlara uyulmasının sağlanması, ayrıca onaylanmış köy imar planlarına göre ayrılan alanlardan istekli hak sahiplerine arsa satılması,
d) Çevrenin iklimine, sosyal ve ekonomik şartlarına, yapı malzemesi imk?nlarına uygun nitelikte konut, tarımsal işletme binaları ve sosyal tesislerin tiplerinin ve uygun yerleşim modellerinin araştırılması, teknik yardım niteliğindeki tip projelerin hazırlanarak istekli köy veya köylülere verilmesi, gerektiği hallerde köylerde sosyal, kültürel, idari, ekonomik yapı ve tesisler ile köy i?i altyapılarının yapılması,
e) Nakil, toplulaştırma ve fiziksel yerleşim iyileştirilmesi uygulamaları tamamlanan köylerde, daha sonraki yıllarda rezerv arsalardan satın alan ailelere, kendi evini yapana yardım metodu ile kredi a?ılması,
hizmetleri, imar mevzuatına uyularak hazırlanacak plan ve projelere göre yapılır veya yaptırılır. Gerektiğinde, yönetmelikte belirtilen esas ve us?ller dahilinde hak sahibi ailelere bor?lanmaya t?bi olmak kaydıyla konut ve işletme binası i?in nakdi kredi a?ılır.
(2) Ancak, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki hizmetlerin yapılabilmesi i?in köy se?men listesinde kayıtlı olanların yarıdan bir fazlasının, o yerin en büyük mülki amirliğine yazılı müracaatı esastır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İsk?nda Aile, İsk?n Komisyonları ve
İsk?n Tedbirleri
İsk?nda aile kabul edilecekler
MADDE 17 ? (1) Bu Kanunun uygulanmasında aile bir bütün olarak kabul edilir ve aşağıda sıralananlar aile sayılır.
a) Karı ile koca,
b) Evlenmemiş ?ocuklar, ana ve baba ile veya bunlardan sağ olanı ile birlikte,
c) Evli ?ocuklar, evli torunlar ile ?ocuksuz erkek ve kadın dullar başlı başına,
?) Anasız ve babasız kardeş ?ocuklar birlikte ve eşit hisselerle,
bir aile olarak isk?n edilirler.
Komisyonlar
MADDE 18 ? (1) Bakanlık?a ihtiya? duyulması halinde, Bakanın veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, gerekli görülecek diğer bakanlık ve kuruluşların temsilcilerinden oluşan bir Merkezi İsk?n Komisyonu kurulur.
(2) Bu komisyon, gö?ebelerin, gö?menlerin, yerleri kamulaştırılanların ve mill? güvenlik nedeniyle isk?n edilecek ailelerin ekonomik, sosyal ve sağlık şartlarına göre yerleştirilecekleri yerleri ve isk?n programlarını tetkik etmek, isk?na yarayacak taşınmaz malları araştırıp bulmak, isk?n ödeneklerini sağlamak ve harcanmasını kararlaştırmak, isk?n konusunda görevli bakanlık ve kuruluşlarla işbirliği yapmak gibi görevleri yerine getirir.
(3) Bu Kanun hükümlerine göre isk?n edilecekleri tespite ve taşınmaz mal tahsisine mahallin en büyük mülki amirinin veya görevlendireceği kişinin başkanlığında; bayındırlık ve isk?n, tapu, maliye, tarım ve gerektiğinde ihtiya? duyulacak konularda hizmet veren kamu kurum ve kuruluşlarının görevlilerinden teşekkül edecek Mahalli İsk?n Komisyonu yetkilidir.
(4) Bu komisyonlar, eldeki bilgi ve belgelere göre isk?n edileceklerin hak sahibi olup olmadıklarına dair karar alırlar.
(5) Bu maddede belirtilen komisyonların ?alışma us?l ve esasları, Bakanlık?a ?ıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Temlik ve tescil
MADDE 19 ? (1) Bu Kanun hükümlerine göre verilen taşınmaz malların temlikine, vali ve kaymakamlar yetkilidir. Dağıtım defter veya kararlarının vali veya kaymakamlarca onanması, temliktir. Onaylı defter veya kararlardaki miktarlar ge?erlidir.
(2) Verilen taşınmaz mallar, temlik tarihinde yaşayan aile fertleri adına eşit hisselerle temlik ve tapuya tescil ettirilir.
Mülkiyete ve bedele ilişkin ihtilaflar
MADDE 20 ? (1) Temlik edilmiş olan taşınmaz mallar mülkiyetine ilişkin olarak a?ılacak davalarda, davalı yeni malik ile birlikte tapudaki tescil durumuna göre Hazinedir.
(2) Temlik tarihinden itibaren bir yıl ge?tikten sonra malın kendisine ait olduğunu iddia edenler tarafından, el koyma tarihindeki rayi? bedel üzerinden dava a?ılabilir.
Devir, takyit ve geri alma
MADDE 21 ? (1) Bu Kanuna göre verilen taşınmaz mallar temlik tarihinden itibaren on yıl süre ile hi?bir suretle satılamaz, bağışlanamaz, terhin edilemez, tapu kütüğüne satış vaadi şerhi konulamaz ve haczolunamaz. Bu taşınmazların tapularına bu yolla kayıt düşülür.
(2) Bu Kanuna göre hak sahiplerine verilen arazi, arsa, işyeri, konut ve tarımsal tesislerin; takyit süresi i?inde askerlik, tutukluluk, afet ve belgelendirilmiş uzun hastalık gibi ge?erli bir özrü olmaksızın kendileri tarafından işletilmediği, oturulmadığı veya satıldığı, kiraya verildiği, gelir elde etmek maksadıyla ü?üncü kişilere kullandırıldığı tespit olunduğunda, Mahalli İsk?n Komisyonunca hak sahiplilik durumu iptal edilir, isk?n ama?larında kullanılmak üzere tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescili mahkemeden istenir.
Taşınmazların fuzuli işgalden korunması
MADDE 22 ? (1) Bu Kanunun uygulanması amacıyla sağlanan veya hak sahiplerine verilecek yapılar, arsa ve araziler; kimin işgali altında olursa olsun o yerin en büyük mülki amirinin yazılı emirleriyle kolluk kuvvetlerince boşaltılır ve kendilerine teslim olunur. Bunlara vuku bulacak tecavüzlerde de o yerin en büyük mülki amirleri kolluk kuvvetlerini kullanarak tahliyeye yetkilidir.
İsk?n işlerinin yürütülmesi
MADDE 23 ? (1) Bu Kanun hükümlerine uygun olarak isk?n edilenlerin istihkaklarının eksiksiz olarak vaktinde dağıtılıp teslim olunmasına ve üretici hale getirilmesine ait işler ile diğer isk?n işleri Bakanlığın mahalli teşkilatınca yürütülür. Bakanlığa ait personel, ara? ve gerecin yetersiz olduğu yerlerdeki vali ve kaymakamlar; kendi il ve il?elerindeki yargı organları hari?, Devlet memurları, özel idare ve belediye personeli ile ara? ve gere?lerden uygun gördüklerini, isk?n olunanları yerleştirmek, bunlara verilecek yerleri öl?mek, dağıtmak ve inşaatları kontrol etmek gibi isk?n ve nakil işlerinde görevlendirmeye yetkilidir. Görevlendirilen personel öncelikle bu işleri yapmaya zorunludur.
(2) Zaruri durumlarda Genelkurmay Başkanlığından izin alınmak kaydıyla yukarıda belirtilen hizmetlerde Silahlı Kuvvetler personelinden de yararlanılabilir.
Proje kredisi
MADDE 24 ? (1) Bu Kanuna göre isk?n edilenlerin tespit edilecek hayat seviyesine kavuşabilmeleri i?in geliştirme, yan gelir temini gibi tedbirler, Bakanlık ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlarca ortaklaşa hazırlanacak plan ve projelere göre yürütülür. Bu projelerde yer alan tarım ara? ve gere?leri, isk?nlı ailelerin kooperatif kurmaları şartıyla kullandırılır.
(2) Hayat seviyesinin tespitinde, kredi verilmesinde ve bu kredilerin yerinde kullanılmaması halinde uygulanacak us?l ve esaslar yönetmelikte belirtilir.
ALTINCI BÖLÜM
Mal? Hükümler
Gelirler
MADDE 25 ? (1) İsk?na ilişkin olarak;
a) Resm? ve özel, yerli ve yabancı kurumlar ile şahıslar ve milletlerarası gö?men ve mülteci teşkilatları tarafından yapılacak maddi yardımlarla nakde ?evrilecek yardımlar,
b) Yabancı devletlerden gö?menler i?in alınacak tazminatlar,
c) İsk?n ama?lı alınmış, tahsis edilmiş veya inşa sonrası elde edilmiş ancak ?eşitli nedenlerle hak sahiplerine devredilememiş taşınmaz malların ihale us?llerine göre satışından elde edilen gelirler,
?) Hak sahiplerine yapılan arsa satışlarından sağlanan gelirler,
d) Kamulaştırma bedelleri ile tezyidi bedel davaları sonucunda alınan paralar,
e) Geri ödeme tahsilatlarından sağlanan gelirler,
f) Diğer hibe, yardım ve gelirler,
genel büt?eye gelir kaydedilir.
Giderler
MADDE 26 ? (1) İsk?na ilişkin giderler;
a) Arazi ve arsa satın alma veya kamulaştırma bedellerini,
b) Bor?landırmaya t?bi bilumum tesis ve inşaat harcamalarını,
c) Kredi ödemelerini,
?) Barındırma giderlerini,
d) Bu Kanunun 9 uncu maddesine göre yapılacak karşılıksız yardım giderlerini,
e) İsk?n hizmetlerinin gerektirdiği taşınır ile taşınmaz mal kiralanması ve satın alınması giderlerini,
f) İsk?n hizmetleri i?in etüt, plan, proje, harita ve araştırma yapma, yaptırma giderlerini,
g) Bu Kanun kapsamında yapılacak her türlü bina, tesis ve donatıları ile altyapı yapım giderlerini,
ğ) Kamulaştırma bedellerinin iadesine ilişkin giderleri,
h) Kırtasiye, yayın, büro malzemeleri, haberleşme, ilan, sigorta, mahkeme, noter giderlerini,
ı) İsk?n hizmetlerinin gerektirdiği diğer giderleri,
i) İsk?n hizmetleriyle ilgili olarak kamu kurum ve kuruluşlarına yaptırılacak işlerin bedellerini,
kapsar.
(2) İsk?na ilişkin giderler Bakanlık büt?esine bu ama?la konulacak ödeneklerle karşılanır.
Bor?landırma, teminat ve vadesinde ödenmeyen bor?lar
MADDE 27 ? (1) İsk?n ve fiziksel yerleşim düzenlemelerinde hak sahipleri; kendilerine verilen taşınmazlardan dolayı, kamulaştırılan ve satın alınan taşınmaz mallar i?in kamulaştırma veya satın alma bedelleri, yapılar i?in maliyet bedelleri, Hazine arazileri i?in rayi? bedelleri üzerinden bor?landırılırlar. Ancak, isk?n amacıyla kamulaştırılmış, satın alınmış, inşa edilmiş olup, ?eşitli nedenlerle tahsisleri bir yıl i?inde yapılmamış taşınmaz mallar yeniden isk?n uygulamasına alındığı takdirde, yeni hak sahipleri bu taşınmaz malların rayi? bedelleri üzerinden bor?landırılırlar.
(2) Bor?landırma muameleleri, aile fertleri veya kendi başlarına isk?n edilenlerin adına yapılır.
(3) Taşınmaz mallara ait bor?landırma bedelleri faizsiz olarak tahsil olunur. Bu Kanun uyarınca a?ılacak işletme ve donatım kredileri ile fiziksel yerleşimi düzenleme amacıyla yapılacak taksitli arsa satışları ve aileye verilen konut ve işletme binası kredileri faize t?bidir.
(4) Taşınmaz malların bor?landırılmasında ödemesiz süre ve vade, a?ılacak kredilerin ve arsa bor?larının faiz nispeti ve vadeleri ile bor?landırma ve kredilendirmeye ait diğer hususlar yönetmelikte belirtilir.
(5) Mill? güvenlik nedeniyle isk?na t?bi tutulan ailelerin veya fertlerin bor?landırılıp bor?landırılmayacağı, bor?landırıldığı takdirde bor?lanma us?l ve esasları Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir. ( Anayasa Mahkemesinin 25/12/2008 tarih ve 27091 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan gerek?eli kararı doğrultusunda iptal edilmiştir.)
(6) Bu Kanun hükümlerine göre bor?landırma suretiyle yapılan isk?n yardımlarının tamamı i?in, verilecek taşınmaz mallarda Hazine lehine birinci derecede ve birinci sırada ipotek tesis edilir.
(7) Erteleme sebepleri dışında kalıp da muaccel hale gelen alacaklar, Bakanlık?a mill? bir bankayla yapılacak protokol ?er?evesinde takip ve tahsil olunur. Erteleme sebepleri yönetmelikle belirlenir.
(8) Bor?lunun haczedilebilir taşınır malı bulunmadığı veya borcuna yetmediği takdirde, borcun tamamı muacceliyet kesbeder ve bu Kanuna göre verilen veya kredi a?mak suretiyle sağlanan taşınmaz malların tapu kayıtları mahkeme kararıyla Hazine adına tashihen tescil edilir ve bu taşınmaz malların iade işlemleri 29 uncu madde hükümlerine göre yürütülür.
(9) İsk?n edilen ailelere verilen taşınmaz mallar, gerek idarenin ve gerekse isk?n edilen ailelerin istek ve rızaları dışında geri alındığı takdirde, geri alınmadan dolayı eksilen istihkaklarının karşılanması maksadı ile yapılacak kamulaştırma ve satın alınmadan doğan ilave bedeller geri verilecek paralar tertibinden karşılanır.
Bor?landırmadan tenkis edilecek değerler
MADDE 28 ? (1) Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırılmış kamulaştırma bedelleri, bor?landırma bedellerinden düşülür; fazlası iade edilir; eksik kaldığı takdirde bu Kanun hükümlerine göre ilgililer bor?landırılır. Yatırılmış kamulaştırma bedelleri, bor?landırma ve/veya iade tarihi itibariyle güncelleştirilir.
Verilen taşınmaz malların geri alınmasında iade işlemleri
MADDE 29 ? (1) Mahkeme kararı ile taşınmaz malların geri alınması halinde, evvelce ödenen taksitler veya zaruri ve faydalı giderler, geri verilecek paralar tertibinden iade edilir.
Bor?landırmasız hizmetler, harcamalar
MADDE 30 ? (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak yapılacak; karşılıksız isk?n yardımları, altyapı tesisleri, sosyal, kültürel, idari, ekonomik ve diğer tesisler, imar planları ve teknik yardım niteliğindeki tip projeler karşılıksız olarak yapılır veya yaptırılır.
Sari taahhüt yetkisi
MADDE 31 ? (1) Ödemesi yapılacak proje, inşaat ve benzeri hizmetler i?in, her yıl ödenecek miktarı yılı ödenek tutarının yüzde ellisini ge?memek şartıyla beş yıla kadar gelecek yıllara sari taahhüde Bakan yetkilidir.
Kamulaştırma bedelleri
MADDE 32 ? (1) 12 nci maddede belirtilen nedenlerle veya özel kanunlar gereğince taşınmaz malları kamulaştırılanlardan isk?nını isteyenlerin kamulaştırma bedelleri ile tezyidi bedel davası sonucu alacakları paralar, kamulaştırmayı yapan kuruluş?a bu taşınmaz mallarla ilgili her türlü vergi, resim ve har?lar kesildikten sonra, Bakanlık?a tespit edilen miktar veya kamulaştırma bedeli ve tezyidi bedel kadar isk?n edilecekler adına Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırılır. Vergi, resim ve har?lar ise kamulaştırmayı yapan ilgili kuruluşlara ödenir.
(2) İsk?n hakkı doğan aynı aile fertlerinin ayrı ayrı kamulaştırma bedeli alacağının olması halinde ve aile fertlerinin tamamı isk?n istedikleri takdirde, ilgili kuruluş?a bunlara ait kamulaştırma bedelleri toplu halde Bakanlık Merkez Muhasebe Birimi Hesabına yatırılır.
Kamulaştırmayı yapan kuruluş büt?esine gerekli isk?n ödeneğinin konması
MADDE 33 ? (1) 12 nci madde kapsamına giren ailelerin isk?nı i?in ana projeyi yürüten kuruluşun büt?esinde yeniden yerleşimi de kapsayacak şekilde gerekli ödenekler ile 13 üncü madde uyarınca isk?nı yapılacaklar i?in gerekli isk?n ödeneği ve kamulaştırılacak taşınmaz malların kamulaştırma ödenekleri, Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle kamulaştırmayı yapacak kuruluşlar tarafından Bakanlık büt?esine transfer edilmek üzere bu kuruluşların kendi büt?elerine konulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Muafiyetler
Gümrük muafiyetlerinden yararlanma
MADDE 34 ? (1) Bu Kanun hükümlerine göre kabul edilen gö?menlerin, bir aile veya aile sayılan kişiler ile bir köy, mahalle veya topluluk olarak yurda getirecekleri kullanılmış zati, mesleki ve ev eşyaları bir defaya mahsus olmak üzere gümrük vergileri ile damga vergisinden ve diğer her türlü resim, vergi ve har?lardan muaftır.
Muamelelerle ilgili muafiyetler
MADDE 35 ? (1) Gö?menlerin pasaportları üzerinde yapılacak vize muamelesi ile kendilerine verilecek eşya belgeleri her türlü resim ve har?tan muaftır. Gö?men, gö?ebe, mill? güvenlik nedeniyle ve kamulaştırmadan etkilenen ailelerden isk?n edilenlere bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak isk?n yardımı gümrük ve vergi muafiyeti, tabiiyet, nüfusa ve tapuya tescil ve nakil işlemleri dolayısıyla gerek kendileri tarafından verilecek gerekse ilgili dairelerce düzenlenecek her türlü evrak damga vergisi ile sair resim ve har?lardan muaftır.
İsk?n yoluyla verilen taşınmaz malların vergilerden muafiyeti
MADDE 36 ? (1) Bu Kanun hükümlerine göre temlik edilen arsa, arazi ve yapılardan bu temlik dolayısıyla veraset ve intikal vergisi ve ferağ harcı alınmaz; noterlerce yapılacak isk?n ile ilgili taahhütname ve bor?lanma senetleri ve bu konuda düzenlenen belgeler damga vergisi ve harca t?bi değildir.
(2) Bu Kanuna göre, gerek bor?landırılarak ve gerekse peşin bedelli olarak verilen bütün arsa, arazi ve yapılar har?sız tapuya tescil edilerek tapu senedi verilir. Temlik, tefviz, bor?landırma ve ipotek işlemleri koyup kaldırma muameleleri, damga vergisi ve harca t?bi tutulmaz.
(3) İsk?n hizmetlerine ilişkin her türlü tapu muamelesinden döner sermaye katkı payı alınmaz.
Askerlik muafiyeti
MADDE 37 ? (1) Gö?menlerin askerlikle ilgili muafiyetleri ve bu muafiyetlerden yararlanma us?lleri, 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunundaki esaslara göre yürütülür.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Tahsis, devir ve temlik edilecek arazi ve arsalar
MADDE 38 ? (1) Özel kanunlarda yazılı hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun uygulamalarında kullanılabilecek arsa ve araziler aşağıda belirtilmiştir:
a) Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan araziler.
b) Devletin özel mülkiyetinde bulunup da kamu hizmetlerine tahsis olunmamış ve kullanılmayan arazi ve arsalar.
c) Bir veya birka? köy, kasaba ve şehir orta malı olan ve tahsis amacı değiştirilmek suretiyle Hazine adına tescil ettirilen araziler.
?) Hazineden bedelsiz olarak belediyelere devredilmiş ve maksada tahsis edilmemiş olup 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu ama?ları dışında kalan yerler.
d) İşlenmeye elverişli olmayan tuzlu, alkali, taşlık ve benzeri topraklardan Devlet?e ıslah suretiyle elde edilen araziler.
e) Bakanlık tarafından ger?ek ve tüzel kişilerden satın alınacak veya kamulaştırılacak arsa ve araziler.
f) Köy tüzel kişiliğine ait arazi ve arsalar.
(2) (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen arsa ve araziler Maliye Bakanlığınca bu ama?la kullanılmak üzere tahsis edildikten sonra; (?), (e), (f) bentlerinde belirtilen arsa ve araziler ise işlemleri sonu?landıktan sonra isk?n hizmetlerinde kullanılır.
Köy tüzel kişiliğine ait arsa ve araziler
MADDE 39 ? (1) Köy tüzel kişiliğine ait arsa ve araziler, köy ihtiyar heyetince karar verildiği takdirde bu Kanun kapsamında kullanılabilir. Bu tür arsa ve arazilerin kıymet takdiri köy ihtiyar heyetince yapılır, arsa ve arazinin hak sahiplerine satışından elde edilen para köy büt?esine gelir kaydedilir.
Se?ilemeyecek arsa ve araziler
MADDE 40 ? (1) Bu Kanun kapsamında kullanılacak arsa ve araziler, özel kanun hükümleri ve mill? güvenlik nedeniyle tahsis edilmiş veya 18/12/1981 tarihli ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu hükümlerine göre tesis edilecek askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri sınırları kapsamında kalan yerlerden se?ilmez.
(2) Ancak zorunlu hallerde söz konusu arsa ve araziler ilgili kurumların uygun görüşü doğrultusunda kullanılabilir.
Ortak tesis ve yapıların tescili
MADDE 41 ? (1) Bu Kanun hükümleri uyarınca karşılıksız yapılan ortak tesis ve yapılar, kullanış amacına göre ilgili tüzel kişilik adına tapuya tescil edilir.
(2) Bu ortak yapı ve tesislerin korunması, bakım ve onarımı ile amacına uygun olarak kullanılmasından, adına tescil işlemi yapılan tüzel kişilik sorumludur. Belirtilen hususların yerine getirilip getirilmediği, mülki amirlerince kontrol edilir ve gerekli tedbirler alınır.
Gönüllü katkı
MADDE 42 ? (1) Bu Kanunun uygulamasına ilişkin hizmetlerin hızlandırılabilmesi i?in isk?na t?bi kimselerin gönüllü katkılarından yararlanılır.
Devir ve intikal eden hükümler
MADDE 43 ? (1) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce isk?n uygulamaları tamamlanmış olan aileler ile taahhütname verenlerden işlemleri devam edenlerin hak ve mükellefiyetleri saklı olup bu konuda ortaya ?ıkacak ihtilaflar, bu Kanundan önceki mevzuata göre ?özümlenir.
Tahsil imk?nsızlığı sebebiyle terkin
MADDE 44 ? (1) Yapılacak takip sonunda tahsili imk?nsız veya tahsili i?in yapılacak giderlerin alacaktan fazla olacağı anlaşılan sözleşmeye bağlanmış alacaklar ile ger?ek ve tüzel kişilerden olan alacaklardan 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 106 ncı maddesindeki parasal miktara kadar olanları terkin etmeye Bakan yetkilidir.
Büt?eye ödenek konulması
MADDE 45 ? (1) Bu Kanunda yazılı görevlerin gerektirdiği etüt, araştırma, planlama, projeleme ve uygulama işleri Bakanlık?a yapılır veya yaptırılır.
(2) İsk?n işleriyle ilgili teknik ve idari personel, hizmet i?i eğitim yapılacak kamu yapı ve tesisleri giderleri, Bakanlık büt?esine konulacak ödeneklerden karşılanır.
Yeni yerleşim yerinde ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılacak hizmetler
MADDE 46 ? (1) Bu Kanunun 10, 11, 12 ve 13 üncü maddeleri gereğince yapılacak isk?nlarda elektrik, okul, sağlık evi ve benzeri tesisler ile altyapı hizmetleri ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri doğrultusunda Bakanlık?a yapılır veya yaptırılır.
Yönetmelik düzenleme yetkisi
MADDE 47 ? (1) Bu Kanunla, yönetmelikle düzenlenmesi öngörülen hususlar ile bu Kanunun uygulanmasına ait diğer düzenlemeler, ilgili bakanlık ve kuruluşların da görüşleri alınarak Bakanlık?a düzenlenecek ve altı ay i?erisinde ?ıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 48 ? (1) 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun ek 7 nci maddesi ile 14/6/1934 tarihli ve 2510 sayılı İsk?n Kanunu ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 ? (1) Başbakan, Bulgaristan'dan zorunlu gö?e t?bi tutulup, Türkiye'ye gelerek yerleşmek isteyen Türk soylu kişilerle ilgili olarak bu Kanun ?er?evesinde yapılacak işlemler ile alınacak kararların genel koordinasyonu ve bu kişiler i?in yapılan veya yapılacak konutların proje, yapım, kontrol ve hak sahibi se?imi, tahsis ve dağıtımı, kişiler adına temlik ve tapuda tescili ile bor?landırma konularında Toplu Konut İdaresi Başkanını görevlendirebilir.
(2) Bu Kanun uyarınca hak sahibine tahsis edilmiş olan konutun, takyit süresi i?erisinde; işyeri, ticarethane ve sair bi?imde amacı dışında kullanılması ya da satış vaadi şerhi konulması, devredilmesi, satılması veya terhin edilmesi hallerinden birinin ya da birka?ının valiliklerce tespit edilmesi üzerine ya da konut bedelinin geri ödenmesine ilişkin bor?lanma taksitlerinin yatırılmamış olması gibi hallerde, söz konusu taşınmazın, aynı durumdaki gö?menlerin hizmetinde kullanılmak maksadıyla tapu kaydının iptali ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına tescili Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından mahkemeden istenir. Mahkemece tapu kaydının iptaline ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı adına tesciline karar verilen konutlar, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının talebi üzerine, bu Kanun ve 4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ?er?evesinde valiliklerce tahliye edilir.
(3) Mahkeme kararı ile taşınmaz malların geri alınması halinde, evvelce ödenen taksitler veya yapılan zaruri ve faydalı giderlerle, taşınmaz maldan elde edilen intifaın bedelleri karşılıklı olarak hesap edilir, değerlerdeki fazlalıklar taraflarca iade edilir. Bu işlemlerden doğan bakiye alacaklar, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca genel hükümlere göre takip ve tahsil olunur.
(4) Bu madde kapsamında a?ılacak dava ve takiplerde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı her türlü vergi, resim ve har?tan muaftır.
(5) Bulgaristan'dan zorunlu gö?e t?bi tutulup, Türkiye'ye gelerek yerleşmek isteyen Türk soylu kişilere yaptırılan konutlardan almak üzere müracaat ederek para yatıranlardan konut sahibi olamayanların, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl i?erisinde müracaat etmeleri halinde yatırdıkları bedel, yatırıldıkları tarihten itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte kendilerine ödenir. Görülmekte olan davalar da bu hükme göre sonu?landırılır. Süresi i?erisinde müracaat etmeyen soydaşların yatırmış oldukları bedel, gö?men konutları hesabına gelir kaydedilerek toplanmış bulunan paralar bu şekilde tasfiye edilir. Bu fıkra hükümlerini uygulamaya ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 2 ? (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2510 sayılı Kanun ve anılan Kanunun ek ve tadilleri gereğince hak sahibi olup da isk?n edilemeyen aileler bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak iki yıl i?inde valiliklere ve Bakanlığa yazılı olarak müracaat ettikleri takdirde, bunlara hak sahibi oldukları tarihte yürürlükte olan Kanun hükümleri ve aşağıdaki esaslar dahilinde isk?n yardımı yapılır:
a) Bu ailelerin halen muhta? durumda olması gerekir. Ailelerin muhta?lık durumlarının tespiti i?in asgari ücretin yıllık tutarı esas alınır.
b) İlk isk?n kararında adı ge?en ve halen yaşayan aile fertleri, bir bütün olarak bu yardımdan yararlanırlar. Miras?ılara bu hak tanınmaz. ( Anayasa Mahkemesinin 25/12/2008 tarih ve 27091 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan gerek?eli kararı doğrultusunda iptal edilmiştir.)
c) Evlenmek suretiyle aileden ayrılan kadın ve erkekler, müstakil aile olarak bu yolda isk?n yardımı isteyemezler.
?) İlk isk?n kararının veriliş tarihi ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih arasında taşınmaz mal edinen aileler, bu taşınmaz malları devir ve temlik etmiş olsalar dahi bu yardımdan yararlanamazlar.
d) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl i?erisinde müracaat etmeyenlerle Bakanlığın yapacağı isk?n yardımını herhangi bir nedenle istemeyenler, gösterilen yeri kabul etmeyenler ve isk?n edildikleri yeri terk edenler, ikinci bir isk?n talebinde bulunamazlar ve isk?n hakları kaybolur.
e) Verilen taşınmaz mallar aile fertleri adına eşit hisselerle tapuya tescil ettirilir. Taşınmaz mallar on yıl süreyle hi?bir şekilde satılamaz, bağışlanamaz, terhin ve haczedilemez. Tapularına bu yolda kayıt düşülür.
(2) Bu madde hükümlerine göre yapılacak harcamalar Bakanlık büt?esinden karşılanır.
GEÇİCİ MADDE 3 ? (1) Bu Kanunun öngördüğü yönetmelikler yürürlüğe girinceye kadar, mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE 49 ? (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 50 ? (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.